Köpeği için ChatGPT'yle kanser aşısı yapan adam
Paul Conyngham, Sydney'de yaşayan bir yazılımcı. 2019'da barınaktan sahiplendiği Rosie (staffy-Shar Pei melezi) 2024'te mast hücreli cilt kanseri tanısı aldı. Bacağında tenis topu büyüklüğünde tümörler çıkmaya başladı. Veteriner kemoterapisi tümörlerin yayılmasını yavaşlattı ama küçültemedi. Conyngham pes etmek yerine ChatGPT'e döndü: "Bu kanser için olası tedaviler neler?" Sonra adım adım ilerledi. Rosie'nin tümöründen DNA sekanslaması yaptırdı. ChatGPT'le genetik veriyi işledi, sağlıklı hücrelerle kanserli hücreleri karşılaştırıp mutasyonları buldu. AlphaFold ile protein yapılarını analiz etti. Ortaya çıkan verilerle kişiselleştirilmiş bir mRNA aşısı tasarladı. Tasarımı UNSW RNA Enstitüsü direktörü Páll Thordarson'a götürdü. Thordarson, benzer mRNA teknolojisiyle yıllardır çalışıyordu ama Rosie'ye yetişip yetişemeyeceğinden endişeliydi. Sekansı aldıktan sonra iki aydan kısa sürede aşıyı üretti. UNSW Ramaciotti Genomik Merkezi'nden Martin Smith (computational biology doçenti), sonuçları gördüğünde "ağzım açık kaldı" dedi. "Bu işe yaradıysa, kanserli insanlar için neden henüz yapılmıyor?" En zor kısım aşıyı tasarlamak değilmiş. Avustralya'da etik onay almak. Conyngham aylarca uğraştı, kapsamlı bir etik başvuru dosyası hazırladı. Sonunda ABD'deki Canine Cancer Alliance'ın kurucusu Mari Maeda onu Queensland Üniversitesi'nden Rachel Allavena'yla buluşturdu. Allavena'nın gerekli etik onayları vardı. Rosie Aralık'ta ilk aşısını oldu, ardından rapel dozu geldi. Bir ay sonra sonuçlar görülmeye başladı: ana tümör yaklaşık %50 küçüldü, genel olarak %75'e varan gerileme oldu. Aralık'ta yürümekte zorlanan Rosie, Ocak'ta çiti atlayıp tavşan kovalıyordu. Thordarson iki şeye dikkat çekiyor. Birincisi, bu yöntem insanlarda da kullanılabilir. Moderna zaten kişiselleştirilmiş kanser aşıları üzerinde çalışıyor. İkincisi, bunu Avustralya'da yerel olarak yapabildiler. "Yabancı şirketlere bağımlı olmak zorunda değilmişiz. Bu teknolojiyi demokratikleştirebiliriz." Conyngham şu an ikinci bir aşı üzerinde çalışıyor. İlk tedaviye yanıt vermeyen bir tümörü hedefliyor. Neden bu kadar uğraştığını soranlara tek cümleyle cevap veriyor: "Rosie benim en yakın arkadaşım. Zor zamanlarda, ayrılıklarda, ormandaki yürüyüşlerde hep yanımdaydı. Bu tanıyı aldığında, aynı şeyi ona borçluydum."